İşçi ile işveren arasında yaşanan uyuşmazlıklarda zaman aşımı süresi 5 yıl; ancak TOBB’un bunu 1 yıla indirme talebi gündeme bomba gibi düştü. Sendikalar, duruma tepki gösterdiGeçtiğimiz günlerde Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu’nun yaptığı, “İşçi ile işveren arasındaki uyuşmazlıkta 5 yıllık zaman aşımı süresini 1 yıla düşürmeliyiz. Sürenin uzunluğundan dolayı fırsatçıların eline düşüyoruz ve fırsatçılara fırsat verilmiş oluyor” açıklama gündeme yansımıştı. Hisarcıklıoğlu’nun açıklamasına sendikalardan tepki gecikmezken, işçiler de ‘Ya gerçek olursa’ diyerek kara kara düşünmeye başladı. Çünkü işçinin işverene karşı açacağı davada 5 yıllık zaman aşımının 1 yıla indirilmesi, olası bir davada işçinin son 5 yıllık hak talebinin de 1 yıla inmesi anlamına geliyor. Başka bir deyişle bir işçi işten atıldığı takdirde kıdem, ihbar, kötü niyet tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai alacakları için 5 yıl içinde dava açabilir ve davayı açtığı günden geriye dönük 5 yıl alacakları ile ilgili hak talebinde bulunabilir. Hukukçulara göre aksi bir durum işçinin haklarını da olumsuz yönde etkileyecek…
‘NEFESİNİ KESECEK’
Konuyla ilgili açıklama yapan Tüm İşçiler Konfederasyonu İzmir İl Başkanı, Tüm Büro Sen Genel Başkan Yardımcısı ve Kamu Çalışanları Platformu İl Başkanı Metin Durur, böyle bir değişikliğin ‘hak gaspı olacağı’na vurgu yaparak, “Örneğin bir arkadaşımıza çalıştığı hastanede olmayan malzemeyi teslim ettirmeye çalışıyorlar. Kendisi de o evrakı imzalamayacağını söylüyor ve idare tutanak yazarak çocuğu işten çıkartıyor. Daha sonra biz hukuk mücadelesine girdik ve dava 2 yıl sürdü. Ancak normalde bu kadar kısa sürmüyor ve 56 bin lira tazminatla tekrar şeflik kadrosuna da iade edildi. İşçi ile işveren arasındaki bu mahkemeler çok kısa sürmüyor ve bizim arkadaşımız 2 buçuk yıl sonra açtı bu davayı. Yani bu yasa yürürlükte olsa arkadaş dava açamayacak ve işine iade edilemeyecekti. Başka bir örnekle de olayı genişletebiliriz; işçi 25 yıl çalışmış ve ilk işe girerken işveren yıllık izinlerini kullandırmamış. Daha sonra emekliliğe hak kazanan bu vatandaş vazgeçilmesi mümkün olmayan bu yıllık izinlerini emekli olduğu için para olarak talep edebilir. Ancak onların yapmak istedikleri sistem geçerli olursa kişi sadece 1 yıllık geriye dönük haklarını alabileceği için 24 yıllık haklarını talep edemeyecek. Bu kesinlikle işçinin hakkını gasptır. İşverenin elini güçlendirecek bir olaydır. İşçi şu anda imkansızlıklarla ve yokluk içerisinde mücadele etmeye çalışıyor. Açıkçası, bilhassa kamuda işçinin nefesini kesecekle bir hamle olduğunu düşünüyoruz. Çünkü şuan kamudaki işçilere mobing uygulaması had safhada. Burada işçi haklarını tırpanlayarak ve gasp ederek işverenimizin varacağı bir nokta yok. Hükümetin de buna kulak asmayacağını düşünmek istiyoruz. 3 buçuk milyon Suriyeliye kucak açmış bir Cumhurbaşkanı’nın olduğu bir ülkede bunlara fırsat verileceğini dönüşmüyoruz ve kesinlikle de kabul etmiyoruz. Kesinlikle işçi aleyhine olacak ne varsa karşısındayız. Bu karar kimsen gelirse gelsin kimden olursa olsun kabul edilemez“ dedi.‘ASIL FIRSATÇI TOBB’
Kamu Emekçileri Konfederasyonu (KESK) Dönem Sözcüsü Necip Vardal, da bu açıklamayı olumlu karşılamayanlar arasında. Vardal, “Rifat Hisarcıklıoğlu, fırsatçılık değerlendirmesi ile işçi işveren uyuşmazlığında 5 yıl olan zaman aşımı süresinin 1 yıla indirilmesini istiyor; ancak bu son aylarda iyice kendini gösteren krizin sermeye tarafından kendi lehine dönüştürülmesi ile ilgili. Her yönüyle acı reçetenin; emekçilere, işçilere, ezilenlere yani kısacası ‘ötekilere’ kesilmesine yönelik bir tutum. Burada bir fırsatçılık varsa bu fırsatçılığı yapan asıl TOBB’un kendisidir. 2018 yılından itibaren bir arabuluculuk müessesi oluşturarak kendi lehlerine bir pozisyon tutturmuşlardı. Arabuluculuk müessesinin devreye girmesi ve bu zaman aşımı süresinin de 1 yıla indirilmesi talebi ile iyice işçilerin, çalışanların aleyhine bir durum geliştirmeye çalışıyorlar. Bu kanun olurda çıkarsa 1 yıl içerisinde dava açamayan işçilerin ciddi bir hak kaybı olacaktır. Bu kabul edilebilir bir durum değildir” dedi.‘TIRPANLANIYOR’
DİSK Ege Bölge Temsilcisi Memiş Sarı da yaptığı açıklamada, işçilerin bir hakkının daha gasp edilmesi durumunda tüm üyeleri ile DİSK’in sokaklara çıkacağına vurgu yaptı. Sarı, “Hisarcıklıoğlu’nun 1 Mayıs’ın hemen ertesi günü antidemokratik yasalara bir yenisini eklemek için yapmış olduğu konuşmayı, DİSK olarak kınıyoruz. Zaten daha önce zaman aşım süresi 10 yıldı, yapılan yeni düzenlemeyle bu 5 yıla düşürülmüştü. Şimdi ise bunu 1 yıla indirmeye çalışıyorlar. Ekonomik krizin, işsizliğin, pahalılığın ve kıdem tazminatının gündemde olduğu bir dönemde işçiye bir darbe daha vurulmaya çalışılıyor. Bundan 1 buçuk yıl önce iş mahkemelerinde arabuluculuk sürecini gündeme getirerek yasallaşmasını sağlamışlardı. Bunun sonucunda da işçiler kıdem tazminatı gibi en tabii haklarını iş mahkemelerinde değil de arabuluculuk müessesesi içerisinde çözmeye çalışmaya itilmiştir. Yani işçilerin hakları tek tek tırpanlanmaya çalışılıyor. Şimdi de zaman aşımı süresinin 1 yıla düşürülmesi bizim açımızdan kabul edilebilir bir durum değil. Aslında bakacak olursanız 5 yıl bile az. Kıdem tazminatına göz dikmeleri, bu süreyi 1 yıla düşürmeye çalışmaları işçi haklarının bir bir tırpanlandığı anlamına gelmektedir. Biz önümüzdeki süreç içerisinde bu konular hakkında sokakta eylemde olacağız. Bu konuyu gerçekten yasallaştırmaya kalkarlarsa mücadelemizin meşrulaştığını tüm Türkiye görecek” ifadelerini kullandı.‘SERMAYEDEN YANA’
İzmir eski Baro Başkanı Avukat Aydın Özcan, bunun kesinlikle emekçinin aleyhine olduğuna dikkati çekti. Özcan, “Yapılan açıklama tamamen sermayeden yana hak koruyan bir açıklamadır. Burada asıl yapılmak istenen; asgari ücretle çalışan insanların haklarını resmen ellerinden almaktır. İşçi ve işveren arasındaki olası uyuşmazlıklar için hükümet arabuluculuk sistemini getirdi; ancak orada dahi işçi birçok konuda hakkını alamamaktadır. Bu arabuluculuk uygulamasında işçiler ekonomik olarak zor durumda oldukları için birçok haklarından feragat etmektedir. İşveren ve sermaye için bu da yeterli olmuyor demek ki, bir de dava açma süresini 5 yıldan 1 yıla indirmeye çalışıyorlar. Bu işçileri bedavaya çalıştırmak, haklarını gasp etmektir. Bu asla kabul edilemez bir durumdur” dedi.
