Ayçiçeği ve ham yağ fiyatları, getirilen gümrük
vergi indirimlerine rağmen yükselmeye devam ediyor.
Eylül ayında tonu 430 dolar olan ayçiçeği tohumu aralık ayının sonu itibarıyla yüzde 52 artışla 655 dolara yükseldi.Ham yağ fiyatı ise yüzde 32 artış ile tonu 890 dolardan 1200 dolara yükseldi.
YÜZDE 20'LİK BİR ARTIŞ OLABİLİR
Yurt içindeki fiyatları dengelemek adına 5 ve 25
Kasım'da getirilen iki ayrı kararla yağlık ayçiçeği tohumunda gümrük vergisi sıfırlandı, ham ayçiçeği yağındaki gümrük vergisi ise 1 Temmuz 2021'e kadar yüzde 36'dan yüzde 3'e indirildi. Gümrük vergilerine rağmen artan hammadde fiyatları raflarda yer alan ayçiçeği yağının da yüzde 60 oranda artmasına neden oldu. Hasat sezonunun daha yeni sona erdiğini belirten sektör temsilcileri, yeni hasat için 8 aylık bir süre olduğunu ve fiyatların yüzde 20 daha artma ihtimalinin olduğunu dile getiriyorlar.
Ayrıca uygulanan gümrük vergilerinin zamanında getirilmediği için fiyatların düşürülmesinde etkili olmadığını ileten sektör temsilcileri, iç piyasayı yakından takip eden yurtdışındaki satıcıların gümrük vergilerinin indirilmesiyle hammaddeye zam yaptıklarına dikkat çekiyorlar. Rusya'nın ayrıca 9 Ocak 2021'den 30 Haziran tarihine kadar olan dönemde ayçiçeği ihracatına ton başına 165 Euro'dan az olmamak kaydıyla uygulanan vergiyi yüzde 6.5 seviyesinden yüzde 30'a çıkartıyor. Bu durumun bir nebze de olsa fiyat artışlarına yol açacağı belirtiliyor.
"DÜNYA GENELİNDE GIDA ENFLASYONU YAŞANIYOR"
Dünya'nın
haberine göre, pandemi döneminde yaşanan sıkıntılar ve rekolte düşüşleri gıda tedarik zincirlerinin aksaması sonucu ülkelerin stratejik ürünlerde ihracat yasakları getirdiklerini aktaran Bitkisel Yağ Sanayicileri Derneği (BYSD) Başkanı Tahir Büyükhelvacıgil, dünya genelinde bir "gıda enflasyonu" yaşandığını ve ülkelerin gıdayı stoklamaya başladığını belirtti. Büyükhelvacıgil, "Özelikle Çin, Hindistan gibi sektörün büyük oyuncuları, soyadaki fiyat artışından dolayı Karadeniz havzasından ayçiçeği alımına yöneldi. Pandeminin hız kesmeden devam etmesi sadece ülkemizde değil tüm dünyada gıdada içe kapanmaları ve fiyat artışlarını da beraberinde getirdi. 2020 yılında ülkemizde de ayçiçeği rekoltesi 3 milyon ton olan ihtiyacımıza karşılık, 1 milyon 300 bin ton dolayında üretimle gerçekleşti. Yine en büyük üreticilerden biri olan Rusya ve Ukrayna'da rekoltede düşüşler yaşandı. Karadeniz havzasında yaşanan bu düşüşler fiyatlara yansıdı. Dünya genelinde soya, kanola, aspir gibi diğer yağlı tohum gruplarında rekolte eksikliği ve pandemi nedeniyle fiyat artışları oldu. Kur baskısı ile beraber küresel düzeyde ayçiçeği ve yağlı tohumlarda fiyat artışları yaşanıyor" diye konuştu.
HAM YAĞ FİYATI 1200 DOLARA YÜKSELDİ
2019 yılında yağlık ayçekirdeği fiyatı 2 bin 500 TL iken 2020 yılında bu fiyat 4 bin 400 liraya kadar yükseldiğini açıklayan Büyükhelvacıgil, aynı şekilde ham yağ fiyatının geçen yıl 5 bin 400 TL civarı iken, bu yıl 9 bin 400 TL bandına kadar yükseldiğini kaydetti. Son bir aylık fiyatlara bakıldığında, ayçiçeği tohumunun ülkemizde 4 bin 700 TL bandında, yurt dışında ise 655 dolar civarında olduğunu bildiren Büyükhelvacıgil, "Ham yağın fiyatı ise, ülkemizde 9 bin 500 TL, yurt dışında 1200 dolar civarında gerçekleşiyor" dedi.
